1 กรกฎาคม 2550

๔ ศีล​ ​สมาธิ​ ​ปัญญา​ ​แต่ละระดับ

คำ​สอนของหลวงปู่ดูลย์​ ​อตุ​โล​ ​อีกประการหนึ่งที่ท่านแนะนำ​พร่ำ​สอน​ ​ต่อ​ผู้​มาขอแนวทางการปฏิบัติ​จาก​ท่าน​ ​ไม่​ว่า​จะ​เป็น​พระภิกษุ​ ​สามเณร​ ​อุบาสก​ ​อุบาสิกา​ ​จะ​เป็น​เด็ก​หรือ​ผู้​ใหญ่​ก็ดี​ ​ท่าน​จะ​ให้​ปฏิบัติ​โดย​แนวทางแห่ง​ ศีล​ ​สมาธิ​ ​ปัญญา ​เหมือน​กัน​หมด​

​หลวงพ่อเพิ่มท่าน​ได้​เล่าว่า​ ​สมัยที่ท่าน​ยัง​เป็น​สามเณร​ ​และ​อยู่​กับ​หลวงปู่ดูลย์​ ​ที่วัดบูรพาราม​ ​จังหวัดสุรินทร์​ ​มีคนเคยมาถามหลวงปู่​ถึง​คำ​สั่งสอนดังกล่าวของท่านว่า​

“​สอนเด็ก​ ​ก็สอน​ ​ศีล​ ​สมาธิ​ ​ปัญญา​
​สอนหนุ่มสาว​ ​ก็สอน​ ​ศีล​ ​สมาธิ​ ​ปัญญา​
​สอน​ผู้​เฒ่า​ผู้​แก่​ ​ก็สอน​ ​ศีล​ ​สมาธิ​ ​ปัญญา​
​สอนพระ​เณร​ ​ก็สอน​ ​ศีล​ ​สมาธิ​ ​ปัญญา​”


“​ศีล​ ​สมาธิ​ ​ปัญญา​ ​ใน​ระดับต่างๆ​ ​กัน​นั้น​ ​เหมือน​กัน​หรือ​แตกต่าง​กัน​อย่างไร​ ?”

​ขณะที่มี​ผู้​ถาม​นั้น​ ​ตอน​นั้น​หลวงปู่ดูลย์กำ​ลังปะชุนเย็บจีวร​อยู่​ ​เมื่อท่านฟังคำ​ถาม​นั้น​จบลง​ ​ท่านก็ยกเข็ม​ให้​ดู​ ​แล้ว​กล่าวว่า​

“​คุณลองดูว่า​เข็มนี้​แหลมไหม​ ?”

​ผู้​ถามก็ตอบว่า​ “​แหลมขอรับหลวงปู่​”

​หลวงปู่อธิบายว่า​ :-

“​ความ​แหลมคมของสติปัญญา​ใน​ระดับเด็ก​ ​ระดับ​ผู้​ใหญ่​ ​ก็มี​ ​ความ​แหลมคมไปคนละอย่าง​ ​แต่​ใน​ระดับ​ความ​แหลมคมของสติปัญญาพระอรหันต์​นั้น​ ​อยู่​เหนือ​ความ​แหลมคม​ทั้ง​หลาย​ทั้ง​ปวง​

​ความ​แหลมคมของเข็ม​นั้น​เกิด​จาก​คนเราทำ​ขึ้น​ ​แต่สติปัญญาที่​เกิด​จาก​พระพุทธเจ้า​ ​และ​พระอรหันต์​ทั้ง​หลาย​นั้น​เป็น​ ​ศีล​ ​สมาธิ​ ​ปัญญา​ ​ระดับโลกุตรธรรม​ ​ที่​ไม่​มีสิ่ง​ใด​เสมอเหมือน​ ​มี​ความ​มั่นคง​ไม่​แปรเปลี่ยนอีก​แล้ว​

​สำ​หรับสติปัญญาระดับปุถุชนก็​เป็น​ ​ศีล​ ​สมาธิ​ ​ปัญญา​ ​เช่น​กัน​ ​แต่​เป็น​ ​ศีล​ ​สมาธิ​ ​ปัญญา​ ​ที่​จะ​ต้อง​ระมัดระวัง​ ​เพราะ​ยัง​อยู่​ใน​ขั้นโลกียธรรม​ ​ยัง​คงมี​ความ​เปลี่ยนแปลงผันแปร​ได้​เสมอ​”

​คำ​ตอบของหลวงปู่ดูลย์ดังกล่าว​นั้น​ ​ชี้​ให้​เห็น​ถึงไหวพริบ​และ​ปฏิภาณ​ใน​การอธิบายข้อธรรมที่ลุ่มลึก​ได้​อย่างฉับไว​ ​โดย​สามารถ​ยกสิ่ง​เล็กๆ​ ​น้อยๆ​ ​ที่​เราคิด​ไม่​ถึง​มา​เป็น​ตัวอย่างประกอบ​ ​ชี้​ให้​เห็นปัญหาที่​ไต่ถาม​ได้​อย่างแจ่มแจ้ง​ ​ซึ่ง​นับว่า​เป็น​การอธิบายข้อธรรมที่น่าอัศจรรย์ยิ่ง​

ไม่มีความคิดเห็น: