๑๕. ​สัตตาวาส​ ๙

เทวาพิภพ​ ​มนุสสโลก​ ​อบายโลก​ ​จัด​เป็น​กามโลก​ ​ที่​อยู่​อาศัยของสัตว์​เสพกามรวม​เป็น​ ๑ ​รูปโลก​ ​ที่​อยู่​อาศัยของสัตว์​ผู้​สำ​เร็จรูปฌานมี​ ๔ ​อรูปโลก​ ​ที่​อยู่​อาศัยของสัตว์​ผู้​สำ​เร็จอรูปฌานมี​ ๔ ​รวม​ทั้ง​สิ้น​ ๙ ​เป็น​ที่​อยู่​อาศัยของสัตว์​ ​ผู้​มารู้​เท่า​สัตตาวาส​ ๙ ​กล่าวคือ​ ​พระขีณาสวเจ้า​ทั้ง​หลาย​ ​ย่อม​จาก​ที่​อยู่​ของสัตว์​ ​ไม่​ต้อง​อยู่​ใน​ที่​ ๙ ​แห่งนี้​ ​และ​ปรากฏ​ใน​สามเณรปัญหาข้อสุดท้ายว่า​ ​ทส​ ​นาม​ ​กึ​ ​อะ​ไรชื่อว่า​ ๑๐ ​แก้ว่า​ ​ทสหงฺ​ ​เคหิ​ ​สมนฺนาคโต​ ​พระขีณาสวเจ้า​ผู้​ประกอบ​ด้วย​องค์​ ๑๐ ​ย่อมพ้น​จาก​สัตตาวาส​ ๙ ​ความ​ข้อนี้คงเปรียบ​ได้​กับ​การเขียนเลข​ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๐ ​นั่นเอง​ ๑ ​ถึง​ ๙ ​เป็น​จำ​นวนที่นับ​ได้​ ​อ่าน​ได้​ ​บวกลบคูณหาร​กัน​ได้​ ​ส่วน​ ๑๐ ​ก็คือ​ ​เลข​ ๑ ​กับ​ ๐ (ศูนย์) เรา​จะ​เอา​ ๐ (ศูนย์) ​ไปบวกลบคูณหาร​กับ​เลขจำ​นวน​ใดๆ​ ​ก็​ไม่​ทำ​ให้​เลขจำ​นวน​นั้น​มีค่าสูงขึ้น ​และ​ ๐ (ศูนย์) ​นี้​เมื่อ​อยู่​โดย​ลำ​พังก็​ไม่​มีค่าอะ​ไร​ ​แต่​จะ​ว่า​ไม่​มีก็​ไม่​ได้​ ​เพราะ​เป็น​สิ่งปรากฏ​อยู่​ ​ความ​เปรียบนี้ฉัน​ใด​ จิตใจก็ฉัน​นั้น​เป็น​ธรรมชาติ​ ​มีลักษณะ​เหมือน​ ๐ (ศูนย์) ​เมื่อนำ​ไปต่อ​เข้า​กับ​เลขตัว​ใด​ ​ย่อมทำ​ให้​เลขตัว​นั้น​เพิ่มค่าขึ้นอีกมาก​ ​เช่น​ ​เลข​ ๑ ​เมื่อเอาศูนย์ต่อ​เข้า​ ​ก็กลาย​เป็น​ ๑๐ (สิบ) ​จิตใจเรานี้ก็​เหมือน​กัน​ ​เมื่อต่อ​เข้า​กับ​สิ่ง​ทั้ง​หลายก็​เป็น​ของวิจิตรพิสดารมากมายขึ้นทันที​ ​แต่​เมื่อ​ได้​รับการฝึกฝนอบรมจนฉลาดรอบรู้สรรพเญยฺยธรรม​แล้ว​ย่อมกลับคืนสู่สภาพ​ ๐ (ศูนย์) ​คือ​ ​ว่างโปร่งพ้น​จาก​การนับการอ่าน​แล้ว​ ​มิ​ได้​อยู่​ใน​ที่​ ๙ ​แห่งอัน​เป็น​ที่​อยู่​ของสัตว์​ ​แต่​อยู่​ใน​ที่หมดสมมติบัญญัติคือ​ ​สภาพ​ ๐ (ศูนย์) ​หรือ​อกิริยาดังกล่าว​ใน​ข้อ​ ๑๔ ​นั่นเอง